Schronisko górskie im. Stanisława Staszica przy Morskim Okiem

telefon: 18 20-77-609
www.schroniskomorskieoko.pl

 Najstarsze schronisko w Tatrach Polskich.
 W lipcu 2008 roku schronisko obchodziło swoje 100 urodziny.

     

Pierwsze niezagospodarowane schronisko stanęło nad brzegiem Morskiego Oka w 1836 roku. Jednak w 1865 roku spłonęło. Następne schronisko wybudowało ze swoich środków finansowych w 1874 roku, powstałe rok wcześniej Towarzystwo Tatrzańskie. W jego otwarciu uczestniczyli m.in. Adam Asnyk i słynna aktorka Helena Modrzejewska. Schronisko to służyło turystom przez dwadzieścia cztery lata póki nie zniszczył je pożar w 1889 roku.

Po rozpisanym w 1901 roku konkursie Towarzystwo Tatrzańskie zrealizowało najskromniejszy z projektów – dużą drewnianą willę na wysokiej podmurówce, ozdobioną werandą. Zostało oddane do użytku w sierpniu 1908 roku przy udziale m.in. Mieczysława Karłowicza, Jana Kasprowicza, Władysława Reymonta, Leopolda Staffa i Ferdynanda Hoesicka. W czasie II wojny światowej schronisko zostało zajęte przez Grenzschutz. Niemcy obsadzali je do 1943 roku, potem przebywali tu tylko sezonowo. W tym czasie pojawiali się tu coraz częściej polscy taternicy Czesław Łapiński, Kazimierz Paszucha, Wawrzyniec Żuławski, Tadeusz Orłowski.

W okresie międzywojennym i po wojnie powracał pomysł wzniesienia nad Morskim Okiem okazałego hotelu – powstało nawet kilka szczegółowych projektów. Plany jednak upadły wraz z wpisaniem obiektów w rejestr prawem chronionych zabytków (24.12.1976). Na początku lat 60-tych schroniska, dwa duże namioty i tzw. „kurnik” mieściły latem 250 osób. Jednak obiekty podupadały, aż przestały udzielać noclegów. Na uwagę zasługuje fakt, że w okresie kiedy do schroniska doprowadzono drogę, aż do 1967 roku można było dojechać w jego rejon zarówno pojazdem prywatnym jak i komunikacji państwowej. Później ruch ograniczono do odległej o 2 km od schroniska Polany Włosienica gdzie zbudowano olbrzymi parking wraz z zapleczem gastronomicznym. Dopiero w 1988 roku w wyniku osuwisk ziemi w okolicach Wodogrzmotów Mickiewicza i uszkodzenia szosy, ruch zamknięto na polanie Palenica Białczańska. W latach 1988-92 Nowe Schronisko przeszło kapitalny remont. Zadbano o utrzymanie pierwotnego wyglądu budowli, podniesiono standard wyposażenia pokoi. Do użytku oddano również tzw. Stare Schronisko, budynek dawnej wozowni, w którym można przenocować w salach wieloosobowych z własnym sprzętem biwakowym.

Schronisko poza taternikami gościło PRL-owskich dygnitarzy i zagranicznych polityków. Chyba najznamienitszym gościem schroniska był papież Jan Paweł II, który odwiedził schronisko 6 czerwca 1997 roku.

Od 1945 roku, nieprzerwanie schroniskiem zarządza rodzina Łapińskich.

Schronisko należy do najliczniej odwiedzanych schronisk w polskich Tatrach.

Dojazd, dojście:

  Z Zakopanego busem z dworca autobusowego do Palenicy Białczańskiej, skąd drogą jezdną, na przemian z szlakiem czerwonym - 2 godziny do schroniska. Można też wjechać fiakrem czyli wozem góralskim (zobacz zakładkę Tatry Polskie – kolejki i coś jeszcze).

Ważniejsze atrakcje turystyczno – krajoznawcze w okolicy:

·         po drodze z Palenicy Białczańskiej - 40 minut Wodogrzmoty Mickiewicza;

·         Czarny Staw pod Rysami, jezioro położone 187 m powyżej Morskiego Oka
o głębokości 80 m, drugie co do wielkości jezioro w całych Tatrach, szlak czerwony - 50 minut marszu;

·         wejście na Rysy 2499 m n.p.m., najwyższy szczyt Polski, szlak czerwony  - 3 godziny 50 minut;

·         wejście na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem 2307 m n.p.m., od Czarnego Stawu pod Rysami szlak zielony - 2 ¼ godziny;

·         wejście na Wrota Chałubińskiego, szlak żółty do Dolinki za Mnichem - 1 godzinna, skąd szlak czerwony na przełęcz - 1 godzina;

·         przejście do Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Szpiglasową Przełęcz szlak żółty - 3 ¼ godziny;

·         przejście do Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Świstową Czubę szlak niebieski - 2 godziny;

·         kapliczka na limbie przy Morskim Oku – Matka Boska od Powrotów;

·         spacer dookoła jeziora z malowniczymi widokami otoczenia Doliny Rybiego Potoku, późną wiosną i wczesnym latem malownicze wodospady spływające z Dolinki za Mnichem – Dwoista Siklawa.

Znakowane połączenia z okolicznymi schroniskami:

·         do schroniska w Dolinie Roztoki, szlak czerwony - 70 minut do Wodogrzmotów Mickiewicza, skąd szlak zielony – 15 minut do schroniska;

·         do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich przez Szpiglasową Przełęcz szlak żółty potemszlak niebieski - 3 godziny 50 minut;

·         do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich przez Świstową Czubę szlak niebieski -2 godziny.

Schronisko widziane naszym obiektywem: